آناتولی کارپوف، یکی از بزرگترین شطرنجبازان تاریخ، در ۲۳ مه ۱۹۵۱ در زلاتوئست، روسیه به دنیا آمد. او از دوران کودکی علاقه شدیدی به شطرنج نشان داد و تنها در ۴ سالگی یادگیری حرکات شطرنج را آغاز کرد. مهارتهای او در این بازی تا حدی پیشرفت کرد که در ۱۱ سالگی به مقام “نامزدی استادی” رسید. اما سفر او به دنیای شطرنج حرفهای از آنجا آغاز شد که در سن ۱۲ سالگی وارد مدرسه شطرنج بوتبینیک در مسکو شد.
آغاز حرفهای و تبدیل به استاد بزرگ
کارپوف در سن ۱۵ سالگی به مقام جوانترین استاد روسیه رسید و در اولین تورنمنت بینالمللی خود در یوگسلاوی به پیروزی رسید. پس از آن، در سن ۱۸ سالگی قهرمان جوانان جهان شد و اولین گامهای خود را به سوی شهرت جهانی برداشت. در سال ۱۹۷۰، کارپوف به مقام استاد بزرگ دست یافت و در کنگره فیده در زیگن، به عنوان جوانترین استاد بزرگ تاریخ شناخته شد.
رقابتهای داخلی و بینالمللی
در دهه ۱۹۷۰، کارپوف با کسب پیروزیهای متعدد در تورنمنتهای جهانی و داخلی به یکی از برترین شطرنجبازان جهان تبدیل شد. در مسابقات مختلفی از جمله قهرمانی شوروی و المپیاد شطرنج، او بر حریفان خود غلبه کرد و به عنوان یکی از نامزدهای اصلی قهرمانی جهان شناخته شد. در سال ۱۹۷۴، او به عنوان چالشکننده رسمی بابی فیشر برای کسب عنوان قهرمانی جهان انتخاب شد.
قهرمانی جهان و دوران طلایی
در ۲۴ آوریل ۱۹۷۵، زمانی که بابی فیشر از دفاع از عنوان خود انصراف داد، کارپوف به طور رسمی به عنوان دوازدهمین قهرمان جهان شناخته شد. او در دورههای مختلف، با پیروزی در رقابتها و دفاع از عنوان خود، به عنوان یکی از برترین شطرنجبازان تاریخ شناخته شد. یکی از بزرگترین رقابتهای او در سال ۱۹۷۸ با ویکتور کرچنوی بود که در آن کارپوف توانست عنوان خود را حفظ کند.
رقابت با گری کاسپاروف و دوران پایانی
در دهه ۱۹۸۰، کارپوف با گری کاسپاروف، یکی از بزرگترین رقبای شطرنج تاریخ، روبرو شد. در سال ۱۹۸۴، رقابت آنها برای اولین بار شروع شد، اما پس از ۵ ماه و ۴۰ تساوی، مسابقه به دلیل طولانی بودن متوقف شد. در سال ۱۹۸۵، کارپوف در مسابقه دوباره با کاسپاروف شکست خورد و پس از آن، کاسپاروف توانست عنوان قهرمانی جهان را از او بگیرد.
دوران پایانی و فعالیتهای سیاسی
پس از بازنشستگی از شطرنج حرفهای، کارپوف به فعالیتهای سیاسی و اجتماعی پرداخت. او اولین میلیونر شطرنج تاریخ بود و به عنوان یک شخصیت برجسته در سیاست روسیه شناخته شد. او عضو کمیسیون عالی شوروی برای امور خارجه بود و در نقش رئیس صندوق صلح شوروی نیز فعالیت کرد.
میراث کارپوف
آناتولی کارپوف با ۱۶۰ پیروزی در تورنمنتها و ۹۰ ماه حضور در رده نخست فهرست شطرنج جهان، نام خود را در تاریخ شطرنج جاودانه کرد. او نه تنها یک شطرنجباز با مهارتهای فوقالعاده بود، بلکه یکی از کسانی بود که شطرنج را به سطح جهانی ارتقا داد و همواره الهامبخش شطرنجبازان جوان بود. همچنان که کارپوف به فعالیتهای سیاسی و اجتماعی خود ادامه میدهد، میراث شطرنجی او همچنان در ذهن علاقهمندان به این بازی باقی خواهد ماند.