افیم پتروویچ گِلر در تاریخ ۸ مارس ۱۹۲۵ در شهر ودسا به دنیا آمد. او از خانواده‌ای یهودی بود.

آغاز راه در شطرنج

گِلر شطرنج را در دوران جنگ جهانی دوم آموخت. در سال ۱۹۴۶، نخستین حضور خود در یک تورنمنت شطرنج را تجربه کرد و در قهرمانی اوکراین که در کیف برگزار شد، مقام چهارم را کسب نمود. یک سال بعد، در سال ۱۹۴۷، در قهرمانی شطرنج اوکراین که دوباره در کیف برگزار شد، مقام ششم را به دست آورد.

در سال ۱۹۴۸، گِلر از دانشگاه ودسا با مدرک اقتصاد سیاسی فارغ‌التحصیل شد، اما به جای ادامه تحصیل در این رشته، شطرنج را به عنوان حرفه اصلی خود برگزید. او بعدها دکترای تربیت بدنی را نیز دریافت کرد.

ظهور به عنوان یک استاد بزرگ

در سال ۱۹۴۹، گِلر در هفدهمین قهرمانی اتحاد جماهیر شوروی شرکت کرد و مقام سوم-چهارم را به دست آورد. در آن زمان، او تنها یک استاد نامزد بود و ضعیف‌ترین بازیکن از نظر رتبه‌بندی در مسابقات محسوب می‌شد.

در سال ۱۹۵۰، گِلر قهرمانی اوکراین را فتح کرد و در همان سال مقام هفتم را در قهرمانی شوروی کسب کرد. یک سال بعد، در سال ۱۹۵۱، او توانست در قهرمانی شوروی مقام دوم-سوم را از آن خود کند.

نخستین تورنمنت بین‌المللی گِلر در سال ۱۹۵۲ در بوداپست برگزار شد. او در این تورنمنت مقام دوم را کسب کرد (پس از کرِس) و از بوتبینیک و سمیسلاو پیشی گرفت. در همان سال، گِلر عنوان استاد بزرگ را دریافت کرد و مقام چهارم را در تورنمنت بین‌منطقه‌ای استکهلم به دست آورد.

دوران طلایی و قهرمانی‌ها

در سال ۱۹۵۵، گِلر با سمیسلاو در قهرمانی شوروی اشتراک مقام اول را کسب کرد و سپس در بازی‌های پلی-آف، سمیسلاو را شکست داد. او ۲۴ سال بعد دوباره قهرمان شوروی شد.

در همین سال، گِلر در تورنمنت بین‌منطقه‌ای گوتنبرگ مقام پنجم را کسب کرد. در سال ۱۹۵۶، در تورنمنت نامزدان آمستردام مقام سوم را به اشتراک گذاشت.

در سال‌های ۱۹۵۷، ۱۹۵۸ و ۱۹۵۹، گِلر قهرمانی اوکراین را به دست آورد. در سال ۱۹۶۰، او مقام دوم را در قهرمانی شوروی کسب کرد. در سال ۱۹۶۲، گِلر در تورنمنت بین‌منطقه‌ای استکهلم مقام دوم را به اشتراک گذاشت و در تورنمنت نامزدان کوراسائو با کرِس مقام دوم را کسب کرد.

رقابت‌های بعدی و حضور در المپیادها

در سال ۱۹۶۵، گِلر در تورنمنت بفرویک مقام اول را کسب کرد. او در مرحله یک‌چهارم نهایی نامزدان توسط سمیسلاو شکست خورد. در سال ۱۹۶۶، مقام دوم را در قهرمانی شوروی به دست آورد.

در سال ۱۹۶۹، گِلر در ویک آن زی مقام اول را کسب کرد. در همین سال، اولین رتبه‌بندی رسمی فیده گِلر ۲۶۲۰ بود و تنها شش استاد بزرگ دیگر از او رتبه بالاتری داشتند.

در سال ۱۹۷۱، او در مرحله یک‌چهارم نهایی نامزدان توسط کرچنوی شکست خورد. گِلر در سال ۱۹۷۲ به عنوان بخشی از تیم اسپاسکی در مسابقات قهرمانی جهان بین اسپاسکی و فیشر در ریکیاویک، ایسلند شرکت کرد. در این مسابقات، او ادعا کرد که برخی دستگاه‌های الکترونیکی و مواد شیمیایی در سالن بازی وجود دارد و علیه اسپاسکی استفاده می‌شود.

حضور در مسابقات جهانی و فعالیت‌های سیاسی

در سال ۱۹۷۳، گِلر در تورنمنت بین‌منطقه‌ای پتروپولیس مقام دوم را به اشتراک گذاشت. در سال‌های ۱۹۷۵ و ۱۹۷۶، او در مسابقات مختلفی مقام اول را کسب کرد.

گِلر در سال ۱۹۷۹، در سن ۵۴ سالگی، قهرمانی شوروی را فتح کرد و ۲۴ سال بعد از نخستین قهرمانی‌اش این عنوان را دوباره به دست آورد.

مرگ و دستاوردها

افیم گِلر در ۱۷ نوامبر ۱۹۹۸ در سن ۷۳ سالگی به دلیل ابتلا به سرطان درگذشت. در طول دوران حرفه‌ای خود، گِلر شش بار به عنوان نامزد قهرمانی جهان شرکت کرد و هشت قهرمان جهان را شکست داد: بوتبینیک، سمیسلاو، تال، پتروسیان، فیشر، یوهانس اُئووه، اسپاسکی و کارپوف.

یکی از بازی‌های معروف گِلر:

گِلر - هانسن، ۱۹۷۸
c4 c5 2. Nf3 Nc6 3. Nc3 Nf6 4. d4 e6 5. d5 exd5 6. cxd5 Na5 7. e4 b6 8. e5 Ng8 9. d6 f6 
(9...Bb7) 10. Nd5 Rb8?? (10...Bb7) 11. Nc7+ Kf7 12. Qd5+ Kg6 13. Nh4+ Kh5 14. Qf3+ 
(14...Kxh4 15. Qh3#) 1-0