سؤال: استاد آهوران، بسیاری از والدین علاقهمندند بدانند که چه زمانی فرزندشان باید شطرنج را یاد بگیرد. آیا باید از سنین پایین شروع کنند یا بهتر است تا سنین بالاتر صبر کنند؟
استاد آهوران: شطرنج یکی از بازیهایی است که نه تنها سرگرمکننده است، بلکه مهارتهای اساسی مانند تفکر استراتژیک، حل مسئله و صبر را نیز در کودکان تقویت میکند. برای یافتن پاسخ این سؤال، نگاهی به زندگی 10 شطرنجباز برتر جهان انداختهایم تا ببینیم آنها در چه سنی بازی شطرنج را شروع کردند:
- مگنوس کارلسن – 5 سال
- فابیانو کاروآنا – 5 سال
- هیکارو ناکامورا – 7 سال
- آرجون اریگایسی – 3 سال
- گوکش دی – 7 سال
- ندیربک عبدوساتاروف – 4 سال
- علیرضا فیروزجا – 8 سال
- یان نپومنیشی – 4 سال
- وی یی – 6 سال
- ویسواناتان آناند – 6 سال
سؤال: بر اساس این دادهها، چه سنی برای شروع شطرنج توصیه میشود؟
استاد آهوران: همانطور که میبینید، برخی از این اساتید بزرگ شطرنج از سن 3 سالگی بازی را شروع کردهاند، در حالی که برخی دیگر در 8 سالگی وارد دنیای شطرنج شدهاند. بهطور میانگین، سن شروع آنها حدود 5.5 سالگی بوده است که به نظر میرسد یک نقطهی ایدهآل برای شروع یادگیری شطرنج باشد.
سؤال: چرا 5 سالگی زمان مناسبی برای شروع شطرنج است؟
استاد آهوران: در سن 5 سالگی، کودکان معمولاً از لحاظ شناختی و ذهنی آمادگی یادگیری قوانین و مفاهیم ابتدایی شطرنج را دارند. در این سن، آنها قادرند حرکات مهرهها را یاد بگیرند، به الگوهای ساده توجه کنند و کمکم مهارتهای تفکر منطقی را توسعه دهند. علاوه بر این، یادگیری شطرنج در این سن باعث تقویت تمرکز و توانایی حل مسئله میشود که در آینده تحصیلی و شخصی آنها نقش مهمی خواهد داشت.
سؤال: آیا میتوان زودتر از 5 سالگی شروع کرد؟
استاد آهوران: برخی کودکان ممکن است حتی در 3 یا 4 سالگی به شطرنج علاقه نشان دهند، بهخصوص اگر در محیطی قرار داشته باشند که شطرنج در آن بازی میشود. برای کودکان کمسن، بهتر است یادگیری شطرنج را بهصورت بازی و سرگرمی آغاز کنید. برای مثال، میتوان از پازلهای شطرنجی، داستانهای تصویری دربارهی شطرنج یا حتی بازیهای سادهای مانند پیدا کردن مهرهها روی صفحه شروع کرد. هدف اصلی این است که کودک به شطرنج علاقهمند شود، بدون اینکه احساس کند تحت فشار است.
سؤال: اگر کودک شما بعد از 5 سالگی شطرنج را شروع کند، دیر شده است؟
استاد آهوران: قطعاً نه! در حالی که بسیاری از اساتید بزرگ از کودکی شطرنج را شروع کردهاند، اما شطرنج محدودیت سنی ندارد. حتی اگر فرزند شما در 8، 10 یا حتی 12 سالگی علاقهمند به یادگیری شطرنج شود، هنوز زمان کافی برای پیشرفت دارد. برای مثال، یوری آورنیک، استاد بزرگ شطرنج، در 15 سالگی شطرنج را شروع کرد و توانست به یکی از بازیکنان موفق تبدیل شود.
سؤال: چگونه میتوان کودک را به یادگیری شطرنج تشویق کرد؟
استاد آهوران: من پیشنهاد میکنم:
- یادگیری را به سرگرمی تبدیل کنید – از بازیها، پازلها و انیمیشنهای شطرنجی استفاده کنید.
- زمان کوتاه اما مداوم اختصاص دهید – جلسات 10 تا 15 دقیقهای برای کودکان خردسال کافی است.
- آنها را به باشگاه شطرنج ببرید – محیط رقابتی و دوستانه باشگاههای شطرنج باعث افزایش انگیزه کودکان میشود.
- از منابع آموزشی مناسب استفاده کنید – کتابهای تصویری، ویدئوهای آموزشی و نرمافزارهای شطرنج میتوانند مفید باشند.
- از مسابقات کوچک استفاده کنید – برگزاری بازیهای دوستانه در خانواده یا شرکت در مسابقات محلی باعث افزایش علاقه میشود.
سؤال: در پایان، چه توصیهای برای والدینی دارید که میخواهند فرزندشان شطرنج یاد بگیرد؟
استاد آهوران: با بررسی زندگی شطرنجبازان برتر جهان، مشخص شد که بهترین زمان برای شروع یادگیری شطرنج در حدود 5 سالگی است، اما این به این معنا نیست که اگر کودک شما زودتر یا دیرتر شروع کند، موفق نخواهد شد. مهمترین نکته این است که یادگیری شطرنج باید به شکلی سرگرمکننده و هیجانانگیز باشد تا کودک به آن علاقه پیدا کند. بنابراین، اگر فرزند شما علاقه نشان میدهد، او را تشویق کنید و از این فرصت برای پرورش ذهنی او استفاده کنید. شاید شما در خانهی خود یک استاد بزرگ آینده را پرورش میدهید!
دیدگاهتان را بنویسید